Instytut Karolinska ustalił aktualny poziom witaminy D w następujący sposób:

< 25 nmol/l = Niedobór
25-49 nmol/l = możliwy niedobór
50-250 nmol/l = norma
75–125 nmol/l = możliwy poziom optymalny
> 250 nmol/l = możliwy poziom toksyczny

Witamina D, która jest w rzeczywistości hormonem, jest ważna dla naszych kości i zębów, ponieważ pomaga regulować równowagę wapniową zarówno w kościach, jak i w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi. Witamina ta przyczynia się również do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego i odgrywa ważną rolę w wielu procesach zachodzących w naszym organizmie.Link do sklepu: Czy masz niedobór? Wykonaj test w domu i uzyskaj odpowiedź w kilka minut.

Objawy niedoboru witaminy D

Niedobór witaminy D u dorosłych prowadzi do osteomalacji, czyli rozmiękczenia kości. Jedną z głównych przyczyn osteoporozy jest niedobór witaminy D. Witamina ta jest niezbędna do wchłaniania wapnia w jelitach, a gdy poziom wapnia we krwi jest niski, kości zaczynają wypłukiwać, co prowadzi do wzrostu jego poziomu.

Wyniki badań wskazują również, że niedobór witaminy D może przyczyniać się do wielu innych chorób. Na przykład zaobserwowano powiązania z różnymi chorobami zakaźnymi, cukrzycą, stwardnieniem rozsianym i różnymi rodzajami nowotworów. Wyniki nie wskazują jednak, że niedobór jest przyczyną tych chorób, lecz istotnym czynnikiem przyczyniającym się do ich rozwoju.

Niedobór witaminy D u dzieci może powodować krzywicę, tzw. chorobę angielską, która powoduje miękki i zdeformowany szkielet.

Istnieją pewne grupy osób, u których istnieje ryzyko niedoboru witaminy D i które mogą wymagać suplementacji. Przed rozpoczęciem suplementacji diety ważne jest, aby zbadać poziom witaminy D, ponieważ duże jej ilości są toksyczne. Nadmierne spożycie może również powodować nudności, zwiększać ryzyko złamań, prowadzić do wysokiego poziomu wapnia we krwi i odkładania się wapnia w nerkach, co może prowadzić do niewydolności nerek. Nie jest możliwe uzyskanie zbyt wysokiego poziomu witaminy D wyłącznie poprzez spożywanie pokarmów, ale dotyczy to również suplementów.

Wedługraportu Szwedzkiej Agencji Żywności z 2018 r.badania pokazują, że stosunkowo duża część populacji nie otrzymuje wystarczającej ilości witaminy D zgodnie z zaleceniami. Inne badanie z 2018 r. pokazuje, że co dziesiąta młoda osoba może mieć niedobór witaminy D. Na podstawie tych wyników Szwedzka Agencja Żywności postanowiła poszerzyć grupy ryzyka niedoboru i wzbogacić coraz więcej produktów spożywczych w tę witaminę.

Objawy niedoboru witaminy D

Objawy niedoboru witaminy D mogą obejmować skrajne zmęczenie, brak apetytu, ból dłoni, ramion, stóp i dolnej części pleców, zakrzepy krwi i otyłość. W ciężkich przypadkach niedobór witaminy D może powodować skurcze. Jednak ciężki niedobór występuje bardzo rzadko w Szwecji. Łagodny niedobór jest dość powszechny, w rzeczywistości niedobór witaminy D jest uważany za niedodiagnozowany, ponieważ objawy są często rozproszone lub wręcz nieobecne, a czasami niedobór witaminy D może być mylony z innymi schorzeniami. Dlatego niedobór często nie jest wykrywany podczas regularnych wizyt w przychodni. Nawet łagodny niedobór może powodować poważne objawy, zwłaszcza jeśli niedobór utrzymuje się długotrwale.

Depresja

Depresja może w niektórych przypadkach być związana z niskim poziomem witaminy D.

Zmęczenie

Przy niskim poziomie witaminy D możesz również czuć się bardziej zmęczony niż zwykle i mieć więcej energii.

Zły nastrój i drażliwość

Jeśli często masz zły nastrój lub jesteś wyjątkowo drażliwy i zły, może to być witamina, która wpływa na poziom serotoniny w Twoim organizmie. Serotonina to nasz tzw. hormon dobrego samopoczucia.

Wysokie ciśnienie krwi

Witamina D pomaga utrzymać ciśnienie krwi na prawidłowym poziomie. Wysokie ciśnienie krwi może być oznaką niskiego poziomu.

Osłabienie mięśni i gorsza wytrzymałość

Niedobór witaminy D może wpływać na sprawność mięśni, a objawem niedoboru może być osłabienie mięśni lub gorsza wytrzymałość.

Objawy mogą mieć również zupełnie inne przyczyny.

Należy pamiętać, że wiele z tych objawów może mieć zupełnie inne przyczyny, dlatego ważne jest, aby przed rozpoczęciem przyjmowania jakichkolwiek dodatkowych suplementów sprawdzić, czy występuje niedobór witaminy D. Objawy mogą również wystąpić po długim czasie, dlatego najważniejszą radą jest stosowanie zróżnicowanej diety.

Kto jest narażony na ryzyko i jakie jest dzienne zapotrzebowanie na witaminę D?

Dzienne zapotrzebowanie wynosi średnio 7,5 mikrograma. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę D różni się w zależności od wieku i ekspozycji skóry na słońce. Zalecenia dla nas, mieszkańców krajów nordyckich, zostały niedawno zaostrzone, ponieważ badania wykazały, że potrzebujemy więcej tej witaminy, niż wcześniej sądzono. Nowe zalecenia Szwedzkiej Agencji Żywności dla dorosłych to 10 mikrogramów dziennie.

Dzienne zapotrzebowanie może być również trudne do osiągnięcia dla określonych grup ryzyka, takich jak wegetarianie, weganie, osoby cierpiące na alergie oraz osoby niejedzące ryb i produktów wzbogacanych witaminą. Osoby unikające ekspozycji na słońce również mogą mieć trudności z osiągnięciem dziennego zapotrzebowania. Dla tych grup wskazana może być suplementacja witaminy, szczególnie w miesiącach zimowych, a także dla osób przebywających na słońcu latem.

Skąd pochodzi witamina D?

Największym źródłem witaminy D w miesiącach letnich jest światło słoneczne. Witamina ta powstaje z cholesterolu w naszej skórze, gdy jest ona wystawiona na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. Aby zaspokoić dzienne zapotrzebowanie na witaminę D wynoszące 5–10 mikrogramów, musimy przebywać na słońcu przez kwadrans 2–3 razy w tygodniu. Witamina najlepiej wchłania się pod wpływem promieni słonecznych, szczególnie na twarzy i wewnętrznej stronie przedramion. Szwedzkie zimowe słońce nie jest wystarczająco silne, aby skóra mogła wytwarzać witaminę D, dlatego organizm musi wykorzystać jej zapasy zgromadzone w ciągu lata. Jeśli w ciągu lata organizm zgromadził wystarczającą ilość witaminy D, może ona pokryć część zapotrzebowania nawet w miesiącach zimowych. Jest to jednak dość nietypowe dla mieszkańców Szwecji.

Witamina D występuje również w pożywieniu, ale często w ograniczonych ilościach, a jej dostarczenie wyłącznie z pożywienia może być trudne. Dlatego słońce latem jest dla nas tak ważne. Najwięcej witaminy D znajduje się w rybach, zwłaszcza tłustych, takich jak łosoś, makrela, śledź i tilapia. Innymi ważnymi źródłami są jaja – samo żółtko, mięso, niektóre grzyby oraz żywność wzbogacona witaminą D. Znajduje się ona na przykład w produktach mlecznych, a także w margarynie i mieszankach tłuszczów spożywczych.

Witamina D występuje w dwóch postaciach: witaminie D3, która powstaje w skórze i znajduje się na przykład w rybach, mięsie i jajach, oraz witaminie D2, która znajduje się w grzybach i żywności wzbogaconej.